Có những cuộc nói chuyện trong gia đình bắt đầu rất nhẹ nhàng.
“Con định thi ngành gì?”
Đứa con kể về điều mình thích.
Có thể là thiết kế.
Có thể là âm nhạc.
Có thể là đầu bếp.
Hay một công việc mà bố mẹ chưa từng nghe đến.
Bố mẹ im lặng một lúc rồi nói:
“Nghề đó bấp bênh lắm.”
“Học sư phạm đi.”
“Thi công an đi.”
“Làm bác sĩ sau này ổn định.”
“Ngành này dễ xin việc.”
Không ai lớn tiếng.
Không ai ép buộc.
Chỉ là sau nhiều lần nghe như vậy.
Đứa con bắt đầu nghĩ:
“Hay mình cứ chọn theo ý bố mẹ.”
Để bố mẹ yên tâm.
Để cả nhà vui.
Để khỏi phải tranh luận nữa.
Ngày nộp hồ sơ.
Tên ngành được viết xuống.
Có thể không phải điều mình thích nhất.
Mà là điều khiến mọi người yên lòng nhất.
Bố mẹ hiếm khi chọn nghề vì muốn làm khó con
Khi còn trẻ.
Bố mẹ cũng từng đi qua những ngày cơm áo.
Từng lo thất nghiệp.
Từng sợ không đủ tiền nuôi gia đình.
Vì vậy.
Khi khuyên con chọn một nghề ổn định.
Điều họ nhìn thấy trước tiên là sự an toàn.
Một công việc có lương đều.
Có bảo hiểm.
Có cơ hội lâu dài.
Không phải vì họ ghét ước mơ của con.
Mà vì họ sợ con phải khổ.
Tình yêu của cha mẹ nhiều khi được thể hiện bằng sự lo lắng.
Chỉ tiếc rằng.
Điều khiến cha mẹ yên tâm hôm nay.
Chưa chắc là điều khiến con hạnh phúc trong nhiều năm sau.
Nhưng người đi làm mỗi ngày là con
Sau khi tốt nghiệp.
Bố mẹ vẫn ở nhà.
Còn bạn là người thức dậy mỗi sáng.
Là người ngồi trong văn phòng.
Đứng trong xưởng.
Làm việc với khách hàng.
Chịu áp lực.
Nhận lương.
Và mang cảm xúc của công việc ấy về nhà mỗi tối.
Nếu yêu công việc.
Một ngày mệt vẫn còn động lực để cố gắng.
Nếu không.
Mỗi sáng thứ Hai đều trở thành một gánh nặng.
Không ai có thể đi làm thay bạn.
Cũng không ai cảm nhận được sự chán nản thay bạn.
Đó là lý do.
Quyết định nghề nghiệp cuối cùng vẫn nên thuộc về người sẽ sống với nó.
- Chọn ngành chỉ vì bố mẹ thích.
- Ra trường rồi mới nhận ra mình không phù hợp.
- Đi làm vài năm mới đủ can đảm chuyển nghề.
- Mang trong lòng sự tiếc nuối nhưng lại tự trách mình quá muộn.
- Hoặc ngược lại.
- Đổ hết lỗi cho bố mẹ mỗi khi công việc không như ý.
- Thật ra.
- Không ít người trong số họ chưa từng ngồi xuống để nói thật với bố mẹ rằng mình mong muốn điều gì.
- Cũng chưa từng tìm hiểu kỹ ngành mình thích để chứng minh rằng đó không phải là một quyết định bốc đồng.
- Im lặng.
- Rồi làm theo.
- Sau đó lại âm thầm chịu đựng.
- Đó là câu chuyện xảy ra ở rất nhiều gia đình.
Điều bố mẹ cần nhất không phải là sự vâng lời
Mà là sự yên tâm
Có một người bạn từng kể với tôi.
Ngày biết con muốn học thiết kế.
Bố rất phản đối.
Ông chỉ nói một câu:
“Nghề đó sau này sống bằng gì?”
Hai bố con giận nhau gần một tháng.
Đến một hôm.
Người con mang về cho bố xem.
Những sản phẩm mình đã làm.
Những công ty đang tuyển dụng.
Mức thu nhập của người có kinh nghiệm.
Kế hoạch học tập.
Kế hoạch làm thêm.
Kế hoạch nếu thất bại.
Bố im lặng rất lâu.
Rồi nói:
“Nếu con đã tìm hiểu kỹ như vậy thì bố ủng hộ.”
Sau này.
Người con mới hiểu.
Điều bố phản đối không phải là nghề thiết kế.
Điều bố sợ là con chọn nghề theo cảm hứng.
Nhiều cha mẹ không cần con chọn đúng nghề họ muốn.
Họ cần thấy con đã suy nghĩ đủ chín chắn.
Theo đuổi điều mình thích cũng cần có trách nhiệm
Có người nói:
“Đam mê là đủ.”
Không.
Đam mê là điểm khởi đầu.
Không phải đích đến.
Nếu muốn theo đuổi một nghề khác số đông.
Bạn càng phải học nghiêm túc hơn.
Làm nhiều hơn.
Chứng minh bằng kết quả.
Không phải bằng những câu như:
“Con tin là sẽ thành công.”
Niềm tin rất quan trọng.
Nhưng kế hoạch còn quan trọng hơn.
Khi cha mẹ nhìn thấy con thật sự nỗ lực.
Họ thường bớt lo hơn rất nhiều.
Cũng đừng chọn nghề chỉ để chống lại bố mẹ
Có những người vì muốn chứng minh mình đã lớn.
Nên cố tình chọn con đường hoàn toàn ngược lại.
Không phải vì yêu nghề.
Mà vì không muốn nghe lời.
Đó cũng không phải là tự do.
Đó chỉ là một kiểu phản ứng.
Đừng chọn nghề để làm hài lòng người khác.
Nhưng cũng đừng chọn nghề chỉ để chứng minh điều gì.
Hãy chọn vì bạn hiểu mình phù hợp với công việc ấy.
Và sẵn sàng chịu trách nhiệm với lựa chọn của mình.
Một ngày nào đó, bố mẹ cũng sẽ già
Đến lúc ấy.
Điều khiến họ yên lòng nhất không phải là tấm bằng bạn từng học.
Cũng không phải tên ngành trên hồ sơ.
Mà là nhìn thấy con mình.
Có thể tự nuôi bản thân.
Có thể sống tử tế.
Có thể yêu công việc mình làm.
Và không phải mỗi tối đều thở dài vì đã chọn nhầm con đường.
Cha mẹ nào cũng muốn con hạnh phúc.
Chỉ là mỗi thế hệ có cách hình dung về hạnh phúc khác nhau.
Nếu biết lắng nghe nhau nhiều hơn.
Có lẽ sẽ bớt đi rất nhiều tiếc nuối.
- Nếu bố mẹ góp ý về nghề nghiệp, hãy lắng nghe trước khi phản đối.
- Nếu muốn theo đuổi một ngành khác, hãy chuẩn bị kiến thức, kế hoạch và sự nghiêm túc để thuyết phục thay vì chỉ nói “con thích”.
- Đừng để sự im lặng quyết định tương lai của mình.
- Hãy trò chuyện với bố mẹ khi cả hai đều bình tĩnh.
- Lời khuyên của cha mẹ rất đáng quý vì được trả bằng trải nghiệm.
- Nhưng cuộc đời của bạn cũng rất đáng quý vì chính bạn sẽ là người sống với nó mỗi ngày.
Một câu để nhớ
Cha mẹ có thể chỉ cho bạn con đường họ tin là an toàn nhất, nhưng người phải bước trên con đường ấy suốt nhiều năm vẫn là chính bạn.